راهنمای انتخاب ماده روان کاری بلبرینگ

باید توجه داشت که روانکاری بلبرینگ نقش مهمی در کارکرد صحیح بلبرینگ ها ایفا کرده و چگونگی بکارگیری آن در عمر بلبرینگ بسیار موثر بوده و همچنین بر اساس آنچه عملا دیده شده، بیش از پنجاه درصد خرابی بلبرینگ ها به دلیل روانکاری نامناسب و آلودگی آن می باشد.

مواد روان کننده بلبرینگ به منظور رسیدن به اهداف زیر بکار می روند:

کاهش اصطکاک و سایش بین اجزای تشکیل دهنده بلبرینگ
انتقال حرارت بالا یی که بر اثر اصطکاک یا عوامل دیگر در بلبرینگ تولید می شود
پوشش اجزای بلبرینگ که دارای تماس غلتشی هستند با لایه مناسبی از روغن برای افزایش عمر مفید بلبرینگ ها و جلوگیری از خستگی زودرس آن
حفاظت اجزای تشکیل دهنده بلبرینگ در مقابل خوردگی، زنگ زدگی و آلودگی
جلوگیری از چسبندگی بین اجزای بلبرینگ
انتقال ذرات ناشی از ساییدگی و تجزیه خود ماده روانکار کننده بلبرینگ

عوامل تاثیرگذار در انتخاب ماده روانکار بلبرینگ

روانکاری بلبرینگ ها عموماً با
روغن
گریس

انجام می پذیرد.

دو عامل اصلی سرعت بلبرینگ و بار وارد بر بلبرینگ تعیین کننده نوع ماده روانکار می باشد. چنانچه سرعت دوران زیاد باشد، مقدار حرارت اصطکاکی تولید شده زیاد می شود، در نتیجه روانکار با ویسکوزیته کم یا لزجت کم ، تولید اصطکاک کمتری کرده و عمل انتقال دما را بهتر انجام می دهد. در حالتی که میزان بار واره بر بلبرینگ زیاد باشد، روانکار با ویسکوزیته یا لزجت کم تمایل به خارج شدن از ناحیه تماسی را دارد. این حالات به طور خلاصه در شکل زیر نمایشی داده شده است. در کنار انتخاب روانکار مناسب، هزینه خود قطعه نیز باید در نظر گرفته شود؛ بنابراین بررسی قیمت بلبرینگ صنعتی متناسب با نوع، ابعاد و شرایط کاری می‌تواند به انتخاب اقتصادی‌تر کمک کند.

روانکارها در اثر عواملی نظیر:

فرسودگی
ترکیب با مواد زائد

خواص روانکاری خود را از دست می دهند.

لذا اضافه کردن گریس بلبرینگ، تصفیه روغن و یا تعویض آنها در فواصل زمانی معین از مواردی است که باید در روانکاری بلبرینگ ها رعایت شود. در برنامه نگهداری تجهیزات، علاوه بر کیفیت و تناسب روانکار، بررسی قیمت روان کننده صنعتی نیز می‌تواند در برآورد هزینه‌های دوره‌ای سرویس و نگهداری مؤثر باشد.

در موارد محدودی که امکان روانکاری بلبرینگ توسط روغن و یا گریس نمی باشد، از روش روانکاری خشک (dry lubrication) استفاده می شود. در این روش ماده روان کننده به صورت پودر، خمیر یا لاک می باشد.

نحوه انتخاب یک سیستم روانکاری بلبرینگ که متناسب با شرایط کارکرد ما باشد

در انتخاب سیستم روانکاری بلبرینگ موارد زیر می بایست مورد توجه قرار گیرند:

شرایط کارکرد بلبرینگ

ارتعاش و سر و صدای بلبرینگ ، اصطکاک و دما تولیدی ناشی از حرکت بلبرینگ ها
ضریب اطمینان کاری مورد نیاز، به طور مثال ضریب اطمینان مناسب برای مقابله با خرابی زودرس بلبرینگ براثر سایش، خستگی، خوردگی و یا صدمه دیدن براثر نفوذ موادخارجی به داخل بلبرینگ (مثل آب، خاک)
هزینه نصب و سرویس و نگهداری سیستم روانکاری بلبرینگ
در تجهیزات دارای رولبرینگ نیز هزینه قطعه و نگهداری آن اهمیت دارد و بررسی قیمت رولبرینگ صنعتی در کنار هزینه روانکاری و سرویس، دید دقیق‌تری از هزینه‌های بهره‌برداری ارائه می‌دهد.
نوع بلبرینگ بکار رفته، اساساً روانکاری خشک در بلبرینگ های شیار عمیق بکار می رود و روانکاری با روغن یا گریس در دیگر انواع بلبرینگ ها مجاز می باشد
شرایط نصب بلبرینگ (افقی، عمودی و یا شیبدار)، حلقه یا کنس دوران کننده و ثابت و ثابت بلبرینگ (حلقه داخلی یا خارجی) که تحت تاثیر نیروهای گریز از مرکز می باشند
شرایط محیط، دما، رطوبت، فشار، گردوغبار، محیط اسیدی و …

در محیط‌های سخت و آلوده، انتخاب مجموعه نگهدارنده مناسب نیز اهمیت دارد؛ به همین دلیل هنگام بررسی تجهیزات، توجه به قیمت یاتاقان صنعتی در کنار شرایط کاری و هزینه‌های نگهداری می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک کند.

اندیس قابل حاصول سرعت بلبرینگ ‍ (nسرعت دوران برحسب دور بر دقیقه و قطر متوسط بلبرینگ برحسب میلیمتر می باشد)، که در انواع مختلف روانکاری بلبرینگ مقدار حداکثر آن به شرح زیر می باشد.