بلبرینگها قطعات مکانیکی بسیار مهمی هستند که در طیف گستردهای از دستگاهها و ماشینآلات مورد استفاده قرار میگیرند. وظیفه اصلی بلبرینگها کاهش اصطکاک بین اجزای متحرک و افزایش عمر مفید دستگاهها است. برای درک بهتر عملکرد بلبرینگها، بهتر است با اجزای تشکیل دهنده آنها آشنا شویم.
بلبرینگ های صنعتی عموماً از اجزای بلبرینگ کنس (Rings) یا رینگ، اجزای غلتشی یا ساچمه ها (rolling elements) و قفسه (Cage) تشکیل می گردند که اجزاء تشکیل دهنده بلبرینگ بین کنس داخلی و خارجی توسط قفسه ای که موقعیت نسبی آنها را در وضعیت صحیح قرار داده محصور شده لذا با یکدیگر برخورد نداشته و حرکت نرمی طی چرخش بلبرینگ به دست می آید.
بلبرینگ از چند جزء اصلی تشکیل شده که هر کدام نقش مشخصی در عملکرد روان و بدون اصطکاک آن دارند. اجزای بلبرینگ شامل رینگ داخلی و رینگ خارجی است که مسیر حرکت ساچمهها را تشکیل میدهند. بین این دو رینگ، ساچمهها قرار دارند که معمولاً به شکل کروی ساخته میشوند و وظیفه کاهش اصطکاک و تحمل بار را بر عهده دارند.
ساچمهها توسط قطعه ای به نام قفسیه یا کیج (Cage) در فاصله مناسب از یکدیگر نگه داشته میشوند تا از تماس مستقیم و اصطکاک اضافی جلوگیری شود. در بسیاری از بلبرینگها، از آببندهای لاستیکی (2RS) یا محافظهای فلزی (ZZ) استفاده میشود تا از ورود آلودگی و خروج گریس جلوگیری شود. همچنین وجود روانکار مانند گریس یا روغن برای عملکرد صحیح بلبرینگ ضروری است.
هر یک از این اجزا با دقت بالا تولید میشوند تا بلبرینگ بتواند بارهای شعاعی و محوری را تحمل کرده و در سرعتهای بالا عملکردی دقیق و پایدار داشته باشد.
اجزای بلبرینگ :
- کنس بلبرینگ
- ساچمه بلبرینگ
- قفسه بلبرینگ
در شکل زیر قسمت های مختلف بلبرینگ نمایش داده شده است.
اجزای غلتان در اجزاء تشکیل دهنده بلبرینگ (ساچمه ها )
علت ساخت ساچمه بلبرینگ به شکل های مختلف در کاربرد انواع بلبرینگ ها
انواع بلبرینگ ها در اشکال مختلف اجزای غلتان (ساچمه بلبرینگ) تولید می شوند.
با مشاهده اجزاء تشکیل دهنده بلبرینگ در شکل زیر، علت ساخت ساچمه بلبرینگ ها به شکل های گوناگون را در می یابید.
از نظر طراحی یک ساچمه گرد بر روی کنس بلبرینگ فقط یک نقطه تماس دارد و این امر سرعت چرخش بلبرینگ زیاد به دلیل اصطکاک کم را فراهم می نماید.
اما با کم بودن مقدار تماس ، مقدار تحمل بار بلبرینگ چندان زیاد نخواهد بود.
با افزایش سطح تماس نظیر ساچمه استوانه ای، به همان نسبت که بر مقدار تحمل بار بلبرینگ افزوده می شود از سرعت بلبرینگ کم می گردد.
از این ویژگی در کاربرد مختلف انواع بلبرینگ ها استفاده می شود.
تعداد ، شکل و اندازه اجزای غلتان بلبرینگ از پارامترهای بسیار مهم در تعیین اندازه مجاز بار ، جهت بار ، مقدارفضای لازم جهت نصب بلبرینگ می باشد.
یک ساچمه بشکه ای به علت افزایش سطح تماس ، امکان تحمل بار سنگین تر را فراهم می سازد
و یک ساچمه سوزنی بخاطر قطر کم نیاز به فضای شعاعی کمتری داشته
و یک ساچمه مخروطی ، بلبرینگ را علاوه بر تحمل بار شعاعی به تحمل بار محوری نیز قادر می سازد.
کنس بلبرینگ
بین دو عدد کنس داخلی و خارجی بلبرینگ محصور می باشند و بر روی آن حرکت غلتشی دارند. در برخی از بلبرینگ ها اجزای غلتان ( ساچمه بلبرینگ ) و کنس داخلی و خارجی بلبرینگ به یکدیگر متصل می باشند.
- (نظیر بلبرینگ های شیار عمیق) و در برخی دیگر قفسه و ساچمه های بلبرینگ به یک حلقه یا کنس بلبرینگ متصل بوده و حلقه یا کنس بلبرینگ به راحتی از مجموعه جدا می شوند
- (نظیر رولبرینگ های مخروطی) و در بعضی حالات دو حلقه یا کنس و ساچمه ها به طور کامل جدا شونده می باشند
- ( نظیر بلبرینگ های کف گرد) بسته به نوع بلبرینگ حلقه یا کنس های بلبرینگ به انواع مختلف ساخته شده و نام گذاری می شوند.
